{"id":702,"date":"2021-11-15T16:23:04","date_gmt":"2021-11-15T15:23:04","guid":{"rendered":"https:\/\/portale.unime.it\/modelloricerca\/?page_id=702"},"modified":"2025-12-15T14:58:55","modified_gmt":"2025-12-15T13:58:55","slug":"ricerca-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/ricerca-2\/","title":{"rendered":"PROGETTO"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"702\" class=\"elementor elementor-702\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-cb36390 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"cb36390\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-a756d67\" data-id=\"a756d67\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-99133ad elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"99133ad\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-background-overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-a4f9596\" data-id=\"a4f9596\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-40cb4cf elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"40cb4cf\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInDown&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\"><br><br>PROGETTO<br><br><\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-80e7cf1 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"80e7cf1\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-c556026 elementor-invisible\" data-id=\"c556026\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;slideInRight&quot;}\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-af933bd elementor-widget__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"af933bd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;slideInUp&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Il lavoro digitale delle\/dei migranti <\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e435551 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"e435551\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;slideInUp&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Nel contesto italiano<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b2754b8 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"b2754b8\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif;font-size: var(--global--font-size-base)\">Il lavoro digitale dei migranti (MiDi Work) \u00e8 un progetto di ricerca che mira a esplorare il <\/span><b style=\"font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif;font-size: var(--global--font-size-base)\">lavoro migrante all&#8217;interno della gig economy<\/b><span style=\"font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif;font-size: var(--global--font-size-base)\"> attraverso un approccio che combina casi di studio innovativi, dialogo interdisciplinare e comparazioni critiche tra diversi contesti regionali e nazionali. Concentrandosi su mansioni e settori lavorativi a basso reddito &#8211; come agricoltura, consegna del cibo, lavoro domestico e manutenzione a domicilio &#8211; il principale obiettivo del progetto \u00e8 comprendere come i migranti accedono al lavoro sulle piattaforme e come lo incorporano nella loro quotidianit\u00e0 lavorative e nelle loro traiettorie esistenziali.<\/span><\/p><p><span style=\"font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif;font-size: var(--global--font-size-base)\">\u00a0<\/span><\/p><p><span style=\"font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif;font-size: var(--global--font-size-base)\">In modo pi\u00f9 specifico, MiDi Work esamina il <\/span><b style=\"font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif;font-size: var(--global--font-size-base)\">ruolo di intermediazione<\/b><span style=\"font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif;font-size: var(--global--font-size-base)\"> svolto dalle piattaforme per comprendere se e in che modo i <\/span><b style=\"font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif;font-size: var(--global--font-size-base)\">processi di platformizzazione<\/b><span style=\"font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif;font-size: var(--global--font-size-base)\">:<\/span><\/p><ol><li><span style=\"font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif;font-size: var(--global--font-size-base)\">influenzano le varie dimensioni del lavoro e le <b>pratiche lavorative<\/b>;<\/span><\/li><li><span style=\"font-family: Roboto, sans-serif\">contribuiscono alla creazione di forme digitali di <b>caporalato<\/b>;<\/span><\/li><li><span style=\"font-family: Roboto, sans-serif\">influenzano le <b>traiettorie<\/b> dei migranti in arrivo in Italia;<\/span><\/li><li><span style=\"font-family: Roboto, sans-serif\">condizionano la sfera intima e le <b>vite quotidiane dei lavoratori<\/b>;<\/span><\/li><li><span style=\"font-family: Roboto, sans-serif\">incoraggiano o inibiscono l&#8217;<b>agency <\/b>dei lavoratori;<\/span><\/li><li><span style=\"font-family: Roboto, sans-serif\">favoriscono o contrastano l&#8217;<b>azione collettiva<\/b> di rivendicazione di migliori condizioni lavorative.<\/span><\/li><\/ol><p>\u00a0<\/p><p>Studi precedenti mostrano come le <b>piattaforme del lavoro su richiesta stiano diventando cruciali nell&#8217;economia politica della migrazione<\/b>, poich\u00e9 mediano la mobilit\u00e0 dei migranti e coinvolgono <b>segmenti del mercato del lavoro a basso salario<\/b>, spesso occupati da migranti. In tal senso, il progetto offre un cruciale sguardo conoscitivo sul <b>posizionamento dei lavoratori migranti all&#8217;interno della platformizzazione del lavoro<\/b>, un ambito ancora poco esplorato.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-2004469 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default elementor-invisible\" data-id=\"2004469\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;fadeInUp&quot;,&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-7ac9e16 elementor-invisible\" data-id=\"7ac9e16\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;fadeIn&quot;}\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8efc59b elementor-view-default elementor-position-block-start elementor-mobile-position-block-start elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-icon-box\" data-id=\"8efc59b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeIn&quot;}\" data-widget_type=\"icon-box.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-wrapper\">\n\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-icon\">\n\t\t\t\t<span  class=\"elementor-icon elementor-animation-shrink\">\n\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-tools\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M501.1 395.7L384 278.6c-23.1-23.1-57.6-27.6-85.4-13.9L192 158.1V96L64 0 0 64l96 128h62.1l106.6 106.6c-13.6 27.8-9.2 62.3 13.9 85.4l117.1 117.1c14.6 14.6 38.2 14.6 52.7 0l52.7-52.7c14.5-14.6 14.5-38.2 0-52.7zM331.7 225c28.3 0 54.9 11 74.9 31l19.4 19.4c15.8-6.9 30.8-16.5 43.8-29.5 37.1-37.1 49.7-89.3 37.9-136.7-2.2-9-13.5-12.1-20.1-5.5l-74.4 74.4-67.9-11.3L334 98.9l74.4-74.4c6.6-6.6 3.4-17.9-5.7-20.2-47.4-11.7-99.6.9-136.6 37.9-28.5 28.5-41.9 66.1-41.2 103.6l82.1 82.1c8.1-1.9 16.5-2.9 24.7-2.9zm-103.9 82l-56.7-56.7L18.7 402.8c-25 25-25 65.5 0 90.5s65.5 25 90.5 0l123.6-123.6c-7.6-19.9-9.9-41.6-5-62.7zM64 472c-13.2 0-24-10.8-24-24 0-13.3 10.7-24 24-24s24 10.7 24 24c0 13.2-10.7 24-24 24z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-content\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-icon-box-title\">\n\t\t\t\t\t\t<span  >\n\t\t\t\t\t\t\t4 UNIT\u00c0 DI RICERCA\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/h4>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"elementor-icon-box-description\">\n\t\t\t\t\t\tMESSINA, VENEZIA,MILANO-STATALE, MILANO-BICOCCA\t\t\t\t\t<\/p>\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-5786398 elementor-invisible\" data-id=\"5786398\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;fadeIn&quot;}\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9e24ecb elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9e24ecb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>MiDi Work \u00e8 composto da quattro Unit\u00e0 di ricerca (UR) che esplorano quattro settori occupazionali differenti:<br \/><br \/><\/p><ul style=\"list-style-type: circle;\"><li><strong>UNIME<\/strong>: le piattaforme del <strong>settore agricolo<\/strong> e il lavoro dei braccianti migranti;<\/li><li><strong>UNIVE<\/strong>: le piattaforme di <strong>consegna del cibo<\/strong> e il lavoro dei rider e dei runners\/walkers migranti a Venezia (a piedi o in bicicletta);<\/li><li><strong>UNIMI<\/strong>: le piattaforme del <strong>lavoro domestico<\/strong> e il lavoro delle lavoratrici e dei lavoratori migranti addette alle pulizie a Milano;<\/li><li><strong>UNIMIB<\/strong>: le piattaforme per i lavori domestici e i lavori dei <strong>tasker migranti<\/strong> a Milano.<\/li><\/ul><p>\u00a0<\/p><p><span style=\"font-family: var(--global--font-secondary); font-size: var(--global--font-size-base);\">Il gruppo di ricerca adotta un <\/span><strong style=\"font-family: var(--global--font-secondary); font-size: var(--global--font-size-base);\">approccio comparativo<\/strong><span style=\"font-family: var(--global--font-secondary); font-size: var(--global--font-size-base);\"> tra i diversi contesti, offrendo un&#8217;analisi territoriale delle piattaforme e del loro utilizzo in Italia. Il team condivide inoltre una <\/span><strong style=\"font-family: var(--global--font-secondary); font-size: var(--global--font-size-base);\">prospettiva intersezionale<\/strong><span style=\"font-family: var(--global--font-secondary); font-size: var(--global--font-size-base);\">, che esplora la <\/span><strong style=\"font-family: var(--global--font-secondary); font-size: var(--global--font-size-base);\">produzione delle disuguaglianze<\/strong><span style=\"font-family: var(--global--font-secondary); font-size: var(--global--font-size-base);\"> all&#8217;intersezione di relazioni di potere basate su genere, nazionalit\u00e0, classe, et\u00e0, sessualit\u00e0, religione e traiettorie migratorie. Dal punto di vista metodologico, il progetto impiega <\/span><strong style=\"font-family: var(--global--font-secondary); font-size: var(--global--font-size-base);\">metodi qualitativi<\/strong><span style=\"font-family: var(--global--font-secondary); font-size: var(--global--font-size-base);\"> basati su: <\/span><strong style=\"font-family: var(--global--font-secondary); font-size: var(--global--font-size-base);\">etnografia digitale<\/strong><span style=\"font-family: var(--global--font-secondary); font-size: var(--global--font-size-base);\"> all&#8217;interno dei social network, chat, gruppi social e applicazioni digitali utilizzate dai lavoratori migranti a chiamata; <strong>interviste<\/strong> semi-strutturate con informatori chiave come reclutato e manager; e interviste approfondite con lavoratori migranti delle piattaforme. Inoltre, il progetto fa ampio uso di tecniche di ricerca come l&#8217;osservazione partecipante, conversazioni informali, shadowing, etnografia di strada. <\/span><\/p><p><span style=\"font-family: var(--global--font-secondary); font-size: var(--global--font-size-base);\"><br \/>Adottando una prospettiva interdisciplinare, <strong>MiDi Work promuove il dialogo tra Sociologia e Antropologia.<\/strong><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-3320865 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"3320865\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-89f44da elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"89f44da\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-f7ec16b elementor-invisible\" data-id=\"f7ec16b\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;slideInRight&quot;,&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d642baa elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"d642baa\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Messina<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-791dab2 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"791dab2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>L&#8217;unit\u00e0 di Messina &#8211; capofila del progetto MiDi Work &#8211; ha esplorato il ruolo delle <strong>piattaforme nel settore agricolo siciliano<\/strong>\u00a0mediante un lavoro di ricerca qualitativa in alcuni distretti agricoli e in specifici contesti di immigrazione (Valledolmo, Palermo, Campobello di Mazara, Messina, Ragusa, Mineo). In particolare, il team di ricerca messinese si \u00e8 concentrato sull&#8217;investigazione dell&#8217;<strong>organizzazione della forza lavoro migrante<\/strong> all&#8217;interno di piattaforme di lavoro istituzionali e private in Sicilia (<strong>Et-Labora<\/strong>, <strong>Centri per l&#8217;impiego<\/strong> e <strong>Migrants.WORK<\/strong>), delle <strong>traiettorie migratorie dei lavoratori<\/strong>, delle <strong>politiche migratorie italiane<\/strong> (decreti flussi, nulla osta per lavori stagionali, corridoi lavorativi) e degli <strong>intermediari transnazionali<\/strong>.<\/p><p>Insieme all&#8217;analisi delle piattaforme siciliane, il team ha previsto lo studio (mediante interviste in profondit\u00e0 e semi-strutturate) di due piattaforme attive nel Nord Italia (<strong>Humus Job<\/strong> e <strong>AgriJobs<\/strong>) dedicate all&#8217;incrocio di domanda e offerta nel settore agricolo; e una <strong>digital ethnography<\/strong> nello spazio digitale dei social network e dei marketplace online.<\/p><p>Le risultanze etnografiche e i dati raccolti in questo ambito hanno messo il luce <strong>&#8220;l&#8217;incompletezza&#8221; delle piattaforme utilizzate nel settore agricolo<\/strong>, laddove esse si limitano a funzionare come delle <strong>bacheche<\/strong> per gli annunci di lavoro, senza tuttavia impiegare la logica dell&#8217;algoritmo, tipica degli altri settori del lavoro indagati dal progetto. L&#8217;unicit\u00e0 del caso indagato consiste nell&#8217;esistenza di <strong>&#8220;piattaforme senza lavoratori&#8221;<\/strong>. Ci\u00f2 si deve alla tipologia del lavoro, alle relazioni economiche presenti in questo settore &#8211; quasi sempre informali &#8211; e al grado di <strong>invisibilizzazione dei braccianti migranti<\/strong>.<\/p><p>Il team ha quindi diretto la propria attenzione anche sul funzionamento delle forme di intermediazione lavorativa transnazionali, mediate dalle politiche migratorie e, in taluni casi, filtrate da piattaforme istituzionali e del privato sociale. Relativamente alle forme di <strong>agency<\/strong> (individuale o collettiva) e alle <strong>pratiche di resistenza<\/strong>, i dati e il materiale etnografico hanno rivelato un <strong>uso tattico del digitale<\/strong> da parte dei braccianti e degli organismi sindacali, i quali fanno fronte all&#8217;isolamento e allo sfruttamento impiegando a proprio vantaggio il sistema della <strong>geo-localizzazione<\/strong>, i <strong>social network<\/strong> e le <strong>app di messaggistica<\/strong> finalizzati allo scambio di informazioni e al mantenimento dei contatti.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-7854643\" data-id=\"7854643\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f15774b elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"f15774b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-a3636a5\" data-id=\"a3636a5\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6731ce6 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"6731ce6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/11\/P1180710-1024x768.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-3268\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/11\/P1180710-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/11\/P1180710-300x225.jpg 300w, https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/11\/P1180710-768x576.jpg 768w, https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/11\/P1180710-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/11\/P1180710-2048x1536.jpg 2048w, https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/11\/P1180710-1568x1176.jpg 1568w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" style=\"width:100%;height:75%;max-width:2560px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-316af24 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"316af24\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Cavallo bardato a festa traina un carretto tra le serre del vittoriese (RG)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-60bcea0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"60bcea0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-52e741a elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"52e741a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-6b8d2ac elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"6b8d2ac\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-2804dcf elementor-invisible\" data-id=\"2804dcf\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;slideInRight&quot;,&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3cdc241 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"3cdc241\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"482\" height=\"562\" src=\"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/12\/Venezia-google.png\" class=\"attachment-large size-large wp-image-3413\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/12\/Venezia-google.png 482w, https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/12\/Venezia-google-257x300.png 257w\" sizes=\"(max-width: 482px) 100vw, 482px\" style=\"width:100%;height:116.6%;max-width:482px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-459f8ff elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"459f8ff\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Mappa dell'area di copertura del servizio di food delivery nell'area metropo-litana di Venezia, su base cartografica digitale<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-e8795f3\" data-id=\"e8795f3\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9c5ce33 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"9c5ce33\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-af67c1b\" data-id=\"af67c1b\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9b4d8fb elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"9b4d8fb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Venezia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ea38d2b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ea38d2b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>L&#8217;unit\u00e0 di Venezia ha analizzato il lavoro mediato da piattaforma nel settore del <b>food delivery<\/b> nei territori di Mestre e Marghera, nella citt\u00e0 metropolitana di Venezia. Questi contesti, caratterizzati da una significativa presenza di comunit\u00e0 immigrate e da economie locali legate alla cantieristica navale e al turismo, costituiscono un osservatorio privilegiato per indagare le i<b>ntersezioni tra piattaformizzazione del lavoro e traiettorie migratorie<\/b>. La ricerca, condotta attraverso un approccio qualitativo che combina etnografia urbana e digitale, interviste in profondit\u00e0 e osservazione partecipante, ha permesso di esaminare condizioni lavorative, dinamiche di mobilit\u00e0 e impatti sulla vita quotidiana dei <b>rider<\/b>. I risultati evidenziano come il lavoro su piattaforma generi un <b>mercato del lavoro frammentato<\/b>, contraddistinto da precariet\u00e0 crescente, bassi salari, alto turnover ed estensione indefinita della giornata lavorativa. All&#8217;immagine di autonomia e flessibilit\u00e0 promossa dalle piattaforme, le testimonianze dei lavoratori contrappongono esperienze di <b>subordinazione algoritmica<\/b>, costi significativi a loro carico e scarsissime tutele sociali. Parallelamente, il food delivery si configura come una &#8220;<b>infrastruttura d&#8217;arrivo&#8221;<\/b> per i lavoratori immigrati, facilitando l&#8217;accesso al reddito, pur riproducendo diseguaglianze internazionali. Infine, la ricerca mette in luce pratiche di <b>agency individuale e collettiva<\/b>, il ruolo delle reti comunitarie, delle associazioni e dei sindacati, mostrando come il lavoro migrante sia oggi un elemento centrale nella ridefinizione della morfologia del lavoro urbano.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e9c0b7d e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"e9c0b7d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-80fc73d elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"80fc73d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-a604c98 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"a604c98\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-ea494a8 elementor-invisible\" data-id=\"ea494a8\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;slideInRight&quot;,&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a72cdbd elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"a72cdbd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Milano Statale<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-28fa14c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"28fa14c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>All\u2019interno del progetto MiDi Work, l&#8217;Unit\u00e0 di ricerca dell&#8217;Universit\u00e0 degli Studi di Milano ha indagato i <strong>processi di piattaformizzazione del lavoro domestico<\/strong> e in particolare delle <strong>pulizie<\/strong>. Gli studi critici sulla gig economy hanno evidenziato come le piattaforme digitali producano <strong>nuovi meccanismi di invisibilit\u00e0 e sfruttamento<\/strong>, in particolare tra le <strong>lavoratrici migranti<\/strong>. Nell&#8217;intento di contribuire a questo dibattito, abbiamo adottato un <strong>approccio<\/strong> <strong>intersezionale<\/strong>, che ha consentito al contempo di analizzare sia le forme di oppressione che di resistenza, allargando lo sguardo dalle sole condizioni di lavoro alla <strong>dimensione della vita quotidiana<\/strong>. \u00a0In termini empirici, la ricerca si \u00e8 basata su uno studio di caso qualitativo condotto tra settembre 2023 e maggio 2025 nella citt\u00e0 di <strong>Milano<\/strong>. In particolare, Sono state condotte interviste con rappresentanti sindacali, associazioni di persone migranti, manager di piattaforma, nonch\u00e9 lavoratrici e lavoratori che svolgono lavori domestici attraverso <strong>l&#8217;intermediazione di piattaforme digitali<\/strong>. Lo studio ha messo in luce sia la produzione di gerarchie sociali e di forme inedite di sfruttamento dovute alla piattaformizzazione, sia la capacit\u00e0 di lavoratrici e lavoratori di costruire una serie di <strong>strategie di resistenza<\/strong>, sia individuali che collettive.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-ca8b288\" data-id=\"ca8b288\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0779f9c elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"0779f9c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-f363b27\" data-id=\"f363b27\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6c96573 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"6c96573\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"482\" height=\"358\" src=\"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/12\/Statale-app.png\" class=\"attachment-large size-large wp-image-3419\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/12\/Statale-app.png 482w, https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/12\/Statale-app-300x223.png 300w\" sizes=\"(max-width: 482px) 100vw, 482px\" style=\"width:100%;height:74.27%;max-width:482px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ba32a84 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ba32a84\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Domande di profilazione presenti nella schermata di registrazione di una piattaforma di intermediazione del lavoro domestico<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2922f7c e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"2922f7c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-494f860 elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"494f860\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-7aede80 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"7aede80\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-934279a elementor-invisible\" data-id=\"934279a\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;slideInRight&quot;,&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-330757b elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"330757b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"850\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/11\/Immagine-per-sito-850x1024.png\" class=\"attachment-large size-large wp-image-3273\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/11\/Immagine-per-sito-850x1024.png 850w, https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/11\/Immagine-per-sito-249x300.png 249w, https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/11\/Immagine-per-sito-768x926.png 768w, https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/11\/Immagine-per-sito.png 1076w\" sizes=\"(max-width: 850px) 100vw, 850px\" style=\"width:100%;height:120.54%;max-width:1076px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5321682 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"5321682\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\"><span class=\"elementor-heading-title elementor-size-default elementor-inline-editing pen\" data-elementor-setting-key=\"title\" data-pen-placeholder=\"Digita qui...\" style=\"clear: both;letter-spacing: var(--heading--letter-spacing-h2)\">Schermata di accesso alla piattaforma Taskrabbit<\/span><\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-f94a509\" data-id=\"f94a509\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d0216ad elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"d0216ad\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-bd1fc32\" data-id=\"bd1fc32\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-191a02e elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"191a02e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Milano Bicocca<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c950d2d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c950d2d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"background-color: var(--global--color-background); color: #706e6e;\"><span style=\"font-family: var(--global--font-secondary);\">La ricerca condotta dall&#8217;unit\u00e0 UNIMIB analizza l&#8217;esperienza dei lavoratori migranti attivi su <\/span><b style=\"font-family: var(--global--font-secondary); font-size: var(--global--font-size-base);\">TaskRabbit<\/b><span style=\"font-family: var(--global--font-secondary);\">, una <\/span><b style=\"font-family: var(--global--font-secondary); font-size: var(--global--font-size-base);\">piattaforma della gig economy<\/b><span style=\"font-family: var(--global--font-secondary);\"> diffusa soprattutto nel montaggio di mobili Ikea. La ricerca, condotta tra marzo 2024 e giugno 2025, ha previsto 17 interviste in profondit\u00e0, 30 conversazioni informali, due\u00a0<\/span><span style=\"font-family: var(--global--font-secondary);\">focus group e l&#8217;analisi di etnografie digitali su app e social network. Questo approccio ha permesso di superare la scarsa diffusione locale della piattaforma, ampliando il campione a <b>taskers<\/b> italiani e stranieri, clienti e sindacalisti.<\/span><\/span><\/p><p><span style=\"background-color: var(--global--color-background); color: #706e6e;\"><span style=\"font-family: var(--global--font-secondary);\">I risultati mostrano come la <\/span><b style=\"font-family: var(--global--font-secondary);\">retorica della flessibilit\u00e0 e dell&#8217;autoimprenditorialit\u00e0<\/b><span style=\"font-family: var(--global--font-secondary);\"> nasconda precariet\u00e0, frammentazione contrattuale e assenza di tutele. Gli algoritmi determinano <b>gerarchie <\/b><\/span><span style=\"font-size: 14pt;\"><b>reputazionali<\/b><\/span><span style=\"font-family: var(--global--font-secondary);\">, favorendo chi accumula pi\u00f9 incarichi e penalizzando i migranti o i profili percepiti come marginali. A queste disuguaglianze si sommano\u00a0<b>discriminazioni interpersonali<\/b>, con episodi di razzismo e svalutazione delle competenze.<\/span><\/span><\/p><p><span style=\"background-color: var(--global--color-background); color: #706e6e;\"><span style=\"font-family: var(--global--font-secondary);\">La segmentazione dei servizi, la moderazione degli spazi digitali e l&#8217;assenza dei sindacati ostacolano l&#8217;organizzazione collettiva. Tuttavia, emergono <b>forme di agency<\/b>: reti informali di supporto, collaborazioni con lavoratori italiani e un <b>uso tattico della piattaforma<\/b> per acquisire clienti da gestire al di fuori dell&#8217;app. In conclusione, TaskRabbit rappresenta un laboratorio della nuova economia digitale, in cui precariet\u00e0 e marginalit\u00e0 coesistono con <b>strategie quotidiane di resistenza e riappropriazione del lavoro<\/b>.<\/span><\/span><\/p><p><span style=\"background-color: var(--global--color-background); color: var(--global--color-primary); font-family: var(--global--font-secondary); font-size: var(--global--font-size-base);\">\u00a0<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-7fb6e610 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"7fb6e610\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>PROGETTO Il lavoro digitale delle\/dei migranti Nel contesto italiano Il lavoro digitale dei migranti (MiDi Work) \u00e8 un progetto di ricerca che mira a esplorare il lavoro migrante all&#8217;interno della gig economy attraverso un approccio che combina casi di studio innovativi, dialogo interdisciplinare e comparazioni critiche tra diversi contesti regionali e nazionali. Concentrandosi su mansioni&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/ricerca-2\/\">Continua a leggere <span class=\"screen-reader-text\">PROGETTO<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-702","page","type-page","status-publish","hentry","entry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>PROGETTO - PRIN MIDI WORK<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/prinmidiwork.unime.it\/ricerca-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"it_IT\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"PROGETTO - PRIN MIDI WORK\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"PROGETTO Il lavoro digitale delle\/dei migranti Nel contesto italiano Il lavoro digitale dei migranti (MiDi Work) \u00e8 un progetto di ricerca che mira a esplorare il lavoro migrante all&#8217;interno della gig economy attraverso un approccio che combina casi di studio innovativi, dialogo interdisciplinare e comparazioni critiche tra diversi contesti regionali e nazionali. Concentrandosi su mansioni&hellip; Continua a leggere PROGETTO\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/prinmidiwork.unime.it\/ricerca-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"PRIN MIDI WORK\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-15T13:58:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/11\/P1180710-1024x768.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Tempo di lettura stimato\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"9 minuti\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/prinmidiwork.unime.it\\\/ricerca-2\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/prinmidiwork.unime.it\\\/ricerca-2\\\/\",\"name\":\"PROGETTO - PRIN MIDI WORK\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/portale2.unime.it\\\/prinmidiwork\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/prinmidiwork.unime.it\\\/ricerca-2\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/prinmidiwork.unime.it\\\/ricerca-2\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/portale2.unime.it\\\/prinmidiwork\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/83\\\/2025\\\/11\\\/P1180710-1024x768.jpg\",\"datePublished\":\"2021-11-15T15:23:04+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-15T13:58:55+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/prinmidiwork.unime.it\\\/ricerca-2\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"it-IT\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/prinmidiwork.unime.it\\\/ricerca-2\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"it-IT\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/prinmidiwork.unime.it\\\/ricerca-2\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/portale2.unime.it\\\/prinmidiwork\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/83\\\/2025\\\/11\\\/P1180710-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/portale2.unime.it\\\/prinmidiwork\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/83\\\/2025\\\/11\\\/P1180710-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1920},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/prinmidiwork.unime.it\\\/ricerca-2\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/prinmidiwork.unime.it\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"PROGETTO\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/portale2.unime.it\\\/prinmidiwork\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/portale2.unime.it\\\/prinmidiwork\\\/\",\"name\":\"PRIN MIDI WORK\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/portale2.unime.it\\\/prinmidiwork\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/portale2.unime.it\\\/prinmidiwork\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"it-IT\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/portale2.unime.it\\\/prinmidiwork\\\/#organization\",\"name\":\"PRIN MIDI WORK\",\"url\":\"https:\\\/\\\/portale2.unime.it\\\/prinmidiwork\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"it-IT\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/portale2.unime.it\\\/prinmidiwork\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/portale2.unime.it\\\/prinmidiwork\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/83\\\/2025\\\/05\\\/midiwork.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/portale2.unime.it\\\/prinmidiwork\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/83\\\/2025\\\/05\\\/midiwork.png\",\"width\":1200,\"height\":69,\"caption\":\"PRIN MIDI WORK\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/portale2.unime.it\\\/prinmidiwork\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"PROGETTO - PRIN MIDI WORK","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/prinmidiwork.unime.it\/ricerca-2\/","og_locale":"it_IT","og_type":"article","og_title":"PROGETTO - PRIN MIDI WORK","og_description":"PROGETTO Il lavoro digitale delle\/dei migranti Nel contesto italiano Il lavoro digitale dei migranti (MiDi Work) \u00e8 un progetto di ricerca che mira a esplorare il lavoro migrante all&#8217;interno della gig economy attraverso un approccio che combina casi di studio innovativi, dialogo interdisciplinare e comparazioni critiche tra diversi contesti regionali e nazionali. Concentrandosi su mansioni&hellip; Continua a leggere PROGETTO","og_url":"https:\/\/prinmidiwork.unime.it\/ricerca-2\/","og_site_name":"PRIN MIDI WORK","article_modified_time":"2025-12-15T13:58:55+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/11\/P1180710-1024x768.jpg","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Tempo di lettura stimato":"9 minuti"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/prinmidiwork.unime.it\/ricerca-2\/","url":"https:\/\/prinmidiwork.unime.it\/ricerca-2\/","name":"PROGETTO - PRIN MIDI WORK","isPartOf":{"@id":"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/prinmidiwork.unime.it\/ricerca-2\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/prinmidiwork.unime.it\/ricerca-2\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/11\/P1180710-1024x768.jpg","datePublished":"2021-11-15T15:23:04+00:00","dateModified":"2025-12-15T13:58:55+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/prinmidiwork.unime.it\/ricerca-2\/#breadcrumb"},"inLanguage":"it-IT","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/prinmidiwork.unime.it\/ricerca-2\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"it-IT","@id":"https:\/\/prinmidiwork.unime.it\/ricerca-2\/#primaryimage","url":"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/11\/P1180710-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/11\/P1180710-scaled.jpg","width":2560,"height":1920},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/prinmidiwork.unime.it\/ricerca-2\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/prinmidiwork.unime.it\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"PROGETTO"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/#website","url":"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/","name":"PRIN MIDI WORK","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"it-IT"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/#organization","name":"PRIN MIDI WORK","url":"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"it-IT","@id":"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/05\/midiwork.png","contentUrl":"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-content\/uploads\/sites\/83\/2025\/05\/midiwork.png","width":1200,"height":69,"caption":"PRIN MIDI WORK"},"image":{"@id":"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/702","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=702"}],"version-history":[{"count":36,"href":"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/702\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3648,"href":"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/702\/revisions\/3648"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/portale2.unime.it\/prinmidiwork\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=702"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}